30หากคุณกำลังมองหาแหล่งพลังงานดี ๆ หมายรวมไปถึงเรื่องราวทางวัฒนธรรมที่ลึกซึ้งในดินแดนใต้สุดของสยาม “จังหวัดยะลา” คือจุดหมายที่คุณไม่ควรพลาด! เพราะยะลาไม่ได้มีดีแค่ธรรมชาติ ผลผลิตทางการเกษตร หรืออาหารอร่อยเพียงแค่นั้น แต่ที่นี่เท่ากับเมืองที่เต็มไปด้วยความหลากหลายทางวัฒนธรรมประกอบกับความเชื่อที่สืบทอดกันมาอย่างยาวนาน เป็นศูนย์รวมจิตใจของผู้คนหลากหลายเชื้อชาติศาสนาที่อยู่ร่วมกันอย่างสงบสุข
พาเดินทางตามรอย “สายศรัทธา” สักการะสิ่งศักดิ์สิทธิ์คู่บ้านคู่เมืองยะลา เพื่อความเป็นสิริมงคลในชีวิต และก็สัมผัสพลังบวกจากอารยธรรมที่หล่อหลอมยะลาให้กลายเป็นเมืองที่โดดเด่นไม่เหมือนใคร
วอร์มอัปก่อนมู! รู้จักยะลาให้มากกว่าเดิมที่ “พิพิธภัณฑ์เมืองยะลา“
ก่อนจะไปไหว้ ไปขอพร เรามาทำความรู้จักกับต้นทุนทางประวัติศาสตร์และก็วัฒนธรรมของยะลาให้ลึกซึ้ง ที่แรกที่ต้องปักหมุดหมายความว่า พิพิธภัณฑ์เมืองยะลา (MUSEUM OF YALA CITY) พื้นที่การเรียนรู้อย่างสร้างสรรค์แห่งใหม่ที่เทศบาลนครยะลาตั้งใจสรรค์สร้าง เสมือนห้องรับแขกที่รวบรวมเรื่องราวของเมืองยะลาตั้งแต่อดีต ปัจจุบัน ประกอบไปด้วยก้าวไปสู่อนาคตไว้อย่างครบถ้วน
พิพิธภัณฑ์แห่งนี้แบ่งออกเป็น 3 นิทรรศการหลัก ที่นำเสนอด้วยเทคโนโลยีทันสมัย ชวนตื่นตาตื่นใจ
โซนที่ 1 ยะลาเมืองของเรา เมืองของโลก เล่าเรื่องตั้งแต่พัฒนาการทางประวัติศาสตร์จนถึงการเป็น Smart City ที่น่าประทับใจที่สุดเท่ากับ Yala Symphony of Life ภาพยนตร์เอนิเมชั่นประกอบแสงสีที่พาผจญภัยในนครแห่งความหลากหลายและยั่งยืน
โซนที่ 2 ยะลาเมืองแห่งพลังสร้างสรรค์ โซนนี้ทำให้เราเห็นว่า “ของดียะลา” มีมากมาย พร้อมเรียนรู้การพัฒนาต่อยอดสินค้าเศรษฐกิจสร้างสรรค์ ตั้งแต่ผลผลิตเลื่องชื่ออย่าง ทุเรียนสะเด็ดน้ำ กล้วยหิน ไปจนถึงความหลากหลายของวัฒนธรรมอาหารจากสังคมพหุวัฒนธรรม ไทยพุทธ ไทยมุสลิม รวมถึงไทยจีน รวมถึงไฮไลต์อย่าง “ผ้าปากะยันมลายู“ ที่มุ่งอนุรักษ์หมายรวมไปถึงส่งเสริมผ้าพื้นเมืองให้ก้าวสู่ระดับสากล
โซนที่ 3 เมืองแห่งการพัฒนาอย่างยั่งยืน พาย้อนรอยประทับใจในประวัติการณ์ครั้ง พระบาทยาตรานครยะลา ชมโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ รวมถึงนิทรรศการ “เขา ป่า นา เล” ที่สะท้อนถึงภูมิประเทศที่สัมพันธ์กับวิถีชีวิตผู้คนใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ ซึ่งเป็นบทเรียนที่น่าสนใจอย่างยิ่ง
นอกจากนี้ยังมีโซนนิทรรศการหมุนเวียน บอกเล่าวิถีชีวิตความเป็นอยู่ของผู้คนเมืองยะลา ผ่านข้าวของเครื่องใช้ที่ส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่น ของบางชิ้นเป็นเกมพื้นบ้านหาชมยาก บอกเลยว่ามาที่นี่ได้รู้จักนครยะลามากขึ้นแน่นอน!
พิพิธภัณฑ์เมืองยะลา ที่ตั้ง: ริมแม่น้ำปัตตานี ถนนกรุงแสง (หลังธนาคารออมสิน) เปิด: วันอังคาร – วันอาทิตย์ เวลา: 09.00 – 16.00 น. ค่าบัตร: 20-40 บาท (ผู้พิการรวมทั้งเด็กอายุต่ำกว่า 7 ปี เข้าชมฟรี) สอบถามรายละเอียด: โทร. 073-213966
สักการะ “ศาลเจ้าพ่อหลักเมือง” ใจกลางผังเมืองที่ดีที่สุดระดับโลก
ไม่ไกลจากพิพิธภัณฑ์ นั่นคือจุดแลนด์มาร์กสำคัญของนครยะลา ผังเมืองที่ได้ชื่อว่าสวยงามที่สุดของไทย แล้วก็เป็น 1 ใน 23 ของเมืองที่มีผังเมืองที่ดีที่สุดในโลก ซึ่งใจกลางผังเมืองนครยะลาแห่งนี้นี่เอง เช่นนั้นแล้วคือจุดประดิษฐาน ศาลเจ้าพ่อหลักเมือง จ.ยะลา สิ่งศักดิ์สิทธิ์คู่บ้านคู่เมือง โอบล้อมด้วยสวนสาธารณะ สระน้ำ แล้วก็พลังศรัทธาของผู้คน
ที่นี่เสมือนศูนย์รวมจิตใจของชาวเมืองยะลาที่ต่างเดินทางมาขอพรบวกกับกราบไหว้เจ้าพ่อหลักเมืองเสมอ ด้วยมีความเชื่อว่า การมาขอพรที่นี่จะช่วยเสริมสิริมงคล ในด้านการงาน การค้าขาย การเดินทาง และสุขภาพ รวมถึงปกป้องคุ้มครองให้ทุกคนอยู่กันอย่างร่มเย็นเป็นสุข มีการจัดพิธีสมโภชหลักเมือง 11 วัน 11 คืนในช่วงปลายเดือนพฤษภาคมถึงมิถุนายนของทุกปี
“ท่านศักดิ์สิทธิ์มากค่ะ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของการเรียน เรื่องที่เกี่ยวข้องกับการสอบ หรือว่าเรื่องสุขภาพ มาขอพรเจ้าพ่อหลักเมือง ประสบความสำเร็จทุกครั้ง” หนึ่งในผู้ศรัทธาเล่าประสบการณ์ส่วนตัว
ศาลเจ้าพ่อหลักเมืองยะลา ที่ตั้ง: วงเวียนหน้าศาลากลาง จ.ยะลา เปิด: ทุกวัน เวลา 08.00-18.30 น.
ขอพรเรื่องสุขภาพ “ศาลเจ้าแม่กอเหนี่ยว” ศูนย์รวมจิตใจชาวไทย–จีน
จากศาลพ่อหลักเมืองไม่กี่นาที เดินทางถึง ศาลเจ้าแม่กอเหนี่ยวฉื่อเซี่ยงตึ๊ง สถานที่ศักดิ์สิทธิ์ของชาวไทยเชื้อสายจีนใน จว.ยะลาแสดงให้เห็นถึงความหลากหลายทางวัฒนธรรม ด้วยคนไทยเชื้อสายจีนส่วนใหญ่เป็นพี่น้องคนแต้จิ๋วที่มาปักหลักใน จว.ยะลา จึงมีความเชื่อ ความศรัทธาในองค์เจ้าพ่อเจ้าแม่ที่นี่อย่างมาก
ลชฎา สิทธิวรการ สมาชิกสภาเทศบาลนครยะลาหมายรวมไปถึงหนึ่งในคณะทำงานมูลนิธิแม่กอเหนี่ยว (ฉื่อเซี่ยงตึ๊ง) ยะลา เล่าว่า ศาลเจ้าแห่งนี้มี องค์ไต่ฮงโจวซือ เป็นพระประธาน ซึ่งเป็นที่เคารพศรัทธาในฐานะ “พระหมอ” ผู้บุกเบิกการเก็บศพไร้ญาติและก็เป็นผู้ก่อตั้งมูลนิธิปอเต็กตึ๊งทั่วประเทศ ผู้คนส่วนใหญ่มาขอพรเกี่ยวกับเรื่องสุขภาพ เชื่อกันว่าหากเจ็บป่วยมีโรคภัยจะบรรเทาทุเลาลง รวมถึงเรื่องของหายก็มักได้คืน
หากใครค้าขาย พลาดไม่ได้ที่จะไหว้ขอพร องค์เจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยว ซึ่งเป็นที่นับถือบูชาของคน 3 จว.ชายแดนใต้ร่วมกับคนโพ้นทะเลอย่างมาก เชื่อว่าท่านให้โชคลาภเงินทองประกอบกับส่งเสริมคนกตัญญูอย่างยิ่ง ส่วน องค์เจ้าแม่กวนอิม ในศาลเจ้าแห่งนี้ ผู้คนมักนิยมมาขอบุตรสร้างครอบครัว
ศาลเจ้าแห่งนี้ไม่เพียงเป็นที่สักการะ แต่ยังเป็นศูนย์กลางของงานประเพณีสำคัญที่แสดงถึงพลังศรัทธาอันยิ่งใหญ่ โดยเฉพาะ งานแห่พระลุยไฟ ที่จัดขึ้นหลังวันตรุษจีน 15 วัน รวมทั้งเทศกาลงานสำคัญประจำปี เช่น งานเทกระจาด งานไหว้พระจันทร์ และ งานเสี่ยซิ้ง (งานขอบคุณพระเจ้าช่วงสิ้นปี)
ใครมีโอกาสมายะลา สามารถขอพรได้ที่ศาลเจ้าหรือจะร่วมทำบุญกับทางมูลนิธิที่ศาลก็ได้เช่นกัน
ศาลเจ้าแม่กอเหนี่ยวฉื่อเซี่ยงตึ๊งยะลา ที่ตั้ง: ถนนพุทธภูมิวิถี เมืองยะลา (ตรงข้ามห้างโคลีเซียม) เปิด: ทุกวัน 06.00-18.00 น.
สงบเย็นในถ้ำโบราณ “วัดคูหาภิมุข” ไหว้พระนอน ขอพรยักษ์เจ้าเขา
ปิดท้ายทริปสายศรัทธาด้วยการสัมผัสความสงบท่ามกลางประติมากรรมโบราณที่ วัดคูหาภิมุข หรือ วัดหน้าถ้ำ วัดนี้ตั้งอยู่ในถ้ำขนาดใหญ่ใน ต.หน้าถ้ำ อ.เมืองยะลา และก็เคยเป็นศาสนสถานมาตั้งแต่สมัยศรีวิชัย หรือเมื่อกว่า 1,300 ปีก่อน ซึ่งเป็นยุคที่พุทธศาสนารุ่งเรืองอย่างมากในภาคใต้
บรรยากาศรายล้อมด้วยธรรมชาติร่มรื่น มีธารน้ำล้อมรอบ ก่อนเข้าสู่โถงถ้ำศักดิ์สิทธิ์ต้องเดินขึ้นบันได “พญานาคดาวดึงส์“ สูงถึง 111 ขั้น และก็พบกับรูปปั้นยักษ์สูงใหญ่ราว 6 เมตร ที่ยืนตระหง่านอยู่ปากถ้ำ ชาวบ้านเรียกว่า “ยักษ์เจ้าเขา” หรือ “พ่อท่านเจ้าเขา” รูปร่างหน้าตาคล้ายชาวพื้นเมืองดั้งเดิม เชื่อกันว่ามีความศักดิ์สิทธิ์อย่างมาก หากผู้ใดทำผิดศีลธรรมหรือทำเรื่องร้ายแรงก็สามารถดลบันดาลให้มีอันเป็นไป แต่หากผู้ใดตั้งมั่นในศีลธรรม เมื่อมากราบไหว้หรือบนบานสิ่งใดก็จะได้รับพรสมปรารถนา หลายคนขอโชคลาภแล้วสมหวัง จึงถวายไม้กระบอง ดอกไม้ ประกอบไปด้วยจุดประทัดเมื่อพรสำเร็จ
เมื่อเข้ามายังโถงถ้ำ สัมผัสได้ถึงความสงบเย็นใจ กราบไหว้ พระพุทธไสยาสน์ หรือ พระนอนศรีวิชัย หรือที่ชาวบ้านเรียกขานว่า “พ่อท่านบรรทม” พระประธานในถ้ำที่สร้างมามากว่าพันปี มีขนาดความยาวกว่า 24 เมตร ชาวยะลาร่วมกับคนในภาคใต้สักการบูชาด้วยดอกไม้ธูปเทียน เชื่อกันว่าท่านบันดาลความสงบ ร่มเย็น และก็ความมั่นคงในชีวิตแก่ผู้ศรัทธา
มาเยือนที่นี่แล้วอย่าลืมใช้เวลากับบรรยากาศในถ้ำ ดำดิ่งกับความสงบร่วมกับเย็นสบาย หรือจะชื่นชมธรรมชาติภายนอกมีเส้นทางให้แวะชมอีกหลายจุด เมื่อออกจากถ้ำแล้ว อย่าลืมแวะชมภูมิปัญญาพื้นบ้านใกล้วัดที่ กลุ่มสีมายา ที่ชาวบ้านทำผ้ามัดย้อมจาก “ดินมายา“ ซึ่งเป็นดินในถ้ำรวมไปถึงรอบถ้ำ ให้สีธรรมชาติคล้ายสีอิฐที่ติดทนทาน ผสมผสานกับสีจากธรรมชาติอีกหลากชนิด นำมาตัดเย็บเป็นเสื้อผ้า กระเป๋า หมวก ผ้าพันคอ เป็นของฝากของที่ระลึกที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว
กลุ่มสีมายา ที่ตั้ง: หน้าวัดคูหาภิมุข ตำบลหน้าถ้ำ อำเภอเมือง เปิด: ทุกวัน เวลา 9.00-15.00 น. โทร. 086 020 9530
เดินทางครั้งนี้ สัมผัสได้ว่ายะลาเป็นเมืองที่มีเรื่องราวที่น่าสนใจกว่าที่จินตนาการไว้ ความหลากหลายของวัฒนธรรมที่นี่ชวนรับรู้ถึงความสงบร่วมด้วยพลังบวกที่น่าทึ่ง ทั้งมิติแห่งประวัติศาสตร์อันยาวนาน พลังศรัทธาในทุกความเชื่อ และก็ความร่มรื่นของธรรมชาติที่ผสมผสานกันอย่างลงตัว
ใครยังไม่เคยมาลองเปิดใจให้ยะลา แล้วเดินทางมาสัมผัสด้วยตัวเอง
เนื้อหาเรียบเรียงใหม่จากต้นฉบับข่าวทาง มติชนออนไลน์ อย่าพลาดเรื่องราวต่าง ๆ จากเรา ที่เดียว เที่ยวคลองม่วง กระบี่ รวมเรื่องราวสังคม แนะนำแหล่งท่องเที่ยวคลองม่วง จังหวัดกระบี่ และสถานที่น่าสนใจใกล้เคียง